Circulaire en duurzame scholenbouw gaat steeds meer leven
Gezonde en duurzame scholen. Dat is een belangrijke pijler in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) in Deventer. Daar hoort de ambitie bij dat nieuwe schoolgebouwen energieneutraal en zo circulair en zo duurzaam mogelijk worden gebouwd en gerenoveerd. Adviseur Circulair Bouwen bij gemeente Deventer Arnoud van Sisseren vertelt meer over de aanpak.
De renovatie en nieuwbouw van scholen en sporthallen in Deventer biedt veel kansen om bij te dragen aan een duurzaam Deventer. Daarvan is Arnoud van Sisseren overtuigd. Als je bedenkt dat de bouw in Nederland ongeveer de helft van de grondstoffen gebruikt en voor zo’n 40 procent van het afval zorgt, kan duurzame scholen(ver)bouw écht impact maken.
Circulaire stappen
Het uitvoeringsprogramma Deventer Circulair draagt bij aan landelijke doelstellingen: de helft minder grondstofgebruik in 2030 en een circulaire economie in 2050. “We willen verstandig omgaan met onze grondstoffen en duurzame keuzes maken voor materiaalgebruik”, vat Arnoud samen.
Hij neemt schoolbestuurders, collega’s binnen de gemeente, architecten, aannemers en installateurs graag mee in de circulaire stappen die je kunt doorlopen bij ver- of nieuwbouw.
Hoe zien die eruit? Stap één is eerst kijken of renovatie mogelijk is, door goed te onderzoeken of je een gebouw beter of anders kunt benutten. En of je anders in elk geval de materialen en producten kunt hergebruiken. Is verbouw of nieuwbouw nodig, dan is het zaak om zo flexibel mogelijk te ontwerpen en ook ‘losmaakbaar’. Zo is aanpassing of het hergebruik van een gebouw of gebruikte materialen in de toekomst weer eenvoudiger. Dan aanvullen met duurzame materialen. En pas als állerlaatste stap aanvullen met zogenoemde ‘abiotische materialen’ als beton of staal.
Ook nadenken over de inrichting van een schoolgebouw hoort erbij. “We zijn helaas gewend aan een 24-uurseconomie waarin je met één druk op de knop nieuwe spullen bestelt. Maar je kunt ook bij de inrichting van een school kijken naar hergebruik”, vindt Arnoud.
Circulair denken en doen: voorbeelden
Circulair denken en doen: dat zie je zeker terug in huidige scholenbouwprojecten in Deventer. Zo is bij de bouw van De Marke veel biobased materiaal gebruikt en is voor het nieuwe multifunctionele gebouw Zwaluwenburg een architect gevonden die circulair en duurzaam bouwen hoog in het vaandel heeft, weet Arnoud. “Ook in de aanbesteding voor nieuwbouw van Arkelstein en De Linde nodigen we bouwers uit met ervaring in duurzaam en biobased bouwen.”
Het vraagt in de praktijk soms ‘omdenken’ bij de toekomstig gebruikers van nieuwe scholen. En er zijn best wat misverstanden. Dus legt Arnoud regelmatig uit dat circulair en/of biobased bouwen niet perse duurder hoeft te zijn en dat het resultaat van bouwen met hergebruikte materialen eruit kan zien als ‘nieuw’.
Duurzaam bouwen leeft meer
Een excursie naar andere circulair gebouwde scholen hielp om het schoolgebouw van de toekomst voor zich te gaan zien. Duurzaam bouwen ging veel meer leven bij de betrokkenen. “We zagen mooie voorbeelden van flexibel bouwen, van hoe je leerlingen betrekt bij de bouw, hoe je materialen kunt hergebruiken en hoe het resultaat er dan uit kan zien.”
Arnoud hoopt dat circulair bouwen steeds meer het nieuwe normaal wordt, ook in Deventer. Op naar goede voorbeelden en – wie weet – excursiebezoeken aan ónze circulaire scholen.
Regiodeal
Hoe mooi zou het zijn dat je dit soort materialen kunt opslaan om die ook in andere scholen, ander maatschappelijk vastgoed of de openbare ruimte te hergebruiken? Deventer wil hier graag een regionale materialenhub (lees: opslag en uitgiftepunt) voor inrichten en deed hiervoor een Regio Deal(Verwijst naar een externe website)-aanvraag bij het Rijk.